در روز چهارشنبه، ۱۵ آبان ۱۴۰۴ (۶ نوامبر ۲۰۲۵)، هیئتی ایرانی به دعوت مؤسسه مطالعات بین‌المللی شانگهای (SIIS) از این اندیشکده معتبر بازدید کردند. این بازدید در چارچوب برنامه‌های علمی و پژوهشی میان مؤسسه ایرانی مطالعات کمربند و راه و نهادهای همکار چینی انجام شد و هدف آن تقویت ارتباطات میان‌فرهنگی، گسترش همکاری‌های پژوهشی و ایجاد بسترهای پایدار برای تعاملات دانشگاهی و اقتصادی میان ایران و چین بود.
مؤسسه مطالعات بین‌المللی شانگهای (SIIS) از جمله اندیشکده‌های برجسته جمهوری خلق چین است که در سال ۱۹۶۰ تأسیس شده و تحت نظارت دولت محلی شانگهای فعالیت می‌کند. این مؤسسه از مراکز تأثیرگذار در تدوین و تحلیل سیاست خارجی چین به شمار می‌رود و در زمینه‌های روابط بین‌الملل، امنیت جهانی، سیاست‌های منطقه‌ای، و حکمرانی جهانی پژوهش‌های متعددی انجام می‌دهد. از زمان تأسیس تاکنون، بسیاری از رؤسای دولت‌ها، دیپلمات‌ها و دانشگاهیان از سراسر جهان از این مؤسسه بازدید کرده‌اند.
در نشست رسمی این دیدار، از سوی میزبانان، پروفسور جین لیانگشیانگ، پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات استراتژیک و امنیت بین‌المللی و از کارشناسان برجسته در حوزه مطالعات ایران و خاورمیانه، دکتر ژو یی‌چی، پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات سیاست عمومی و نوآوری و متخصص در زمینه امنیت منطقه‌ای و نظریه‌های روابط بین‌الملل، و دکتر یو های‌جی، پژوهشگر مؤسسه مطالعات حکمرانی جهانی، حضور داشتند.
همچنین، هیئت ایرانی شامل چهره‌های برجسته‌ای بود: دکتر علاءالدین بروجردی، رئیس انجمن دوستی ایران و چین و سفیر پیشین ایران در پکن، که سال‌ها در عرصه سیاست خارجی و توسعه روابط تهران–پکن نقش داشته‌اند؛ دکتر غلامعلی خوشرو، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل متحد و از دیپلمات‌های باسابقه کشور؛ دکتر علی‌محمد سابقی، رایزن فرهنگی پیشین ایران در چین و پژوهشگر فعال در حوزه روابط فرهنگی ایران و شرق آسیا؛ مهندس ابراهیم یوسف‌نژاد، رئیس مرکز تجاری جمهوری اسلامی ایران در شانگهای و رئیس مؤسسه ایرانی مطالعات کمربند و راه؛ به‌همراه مهندس علی وثوقی، معاون مؤسسه؛ دکتر امیرمحمد اسماعیلی، دبیرکل مؤسسه؛ دکتر فهیمه سابقی، پژوهشگر حوزه مطالعات چین؛ و دکتر محمد بروجردی، مشاور و رئیس دفتر دکتر بروجردی.
در آغاز این نشست، پروفسور جین لیانگشیانگ ضمن خوش‌آمدگویی به هیئت ایرانی، گزارشی از فعالیت‌های مؤسسه مطالعات بین المللی شانگهای ارائه کرد و با اشاره به جایگاه این مرکز در ساختار فکری سیاست خارجی چین، عنوان داشت که مؤسسه مطالعات بین‌المللی شانگهای از معدود اندیشکده‌هایی است که نقش واسط میان جامعه دانشگاهی و نهادهای تصمیم‌ساز چین را ایفا می‌کند و در مباحث مربوط به ابتکار کمربند و راه نیز فعالیت مؤثری دارد. وی افزود که این مؤسسه تاکنون میزبان بسیاری از رهبران سیاسی و دانشگاهیان برجسته، از جمله رئیس‌جمهور پیشین ایران، دکتر حسن روحانی، بوده است و تعامل فکری با ایران برای این مؤسسه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
در ادامه، دکتر علاءالدین بروجردی ضمن قدردانی از میزبانی گرم طرف چینی، بر عمق تاریخی و فرهنگی روابط دو کشور تأکید کرد و گفت: «ایران و چین دو تمدن بزرگ آسیایی با پیشینه‌ای چند هزار ساله‌اند که در طول تاریخ از مسیر جاده ابریشم با یکدیگر در تعامل بوده‌اند. امروز نیز این دو ملت می‌توانند با تکیه بر ارزش‌های تمدنی و منافع متقابل، الگوی همکاری سازنده‌ای برای جهان معاصر ارائه دهند.» وی با اشاره به اشتراکات فرهنگی، نقش نهادهای علمی را در توسعه همکاری‌های پایدار میان دو کشور حیاتی دانست و تأکید کرد که گفت‌وگو میان اندیشکده‌ها می‌تواند بستر فهم متقابل را تقویت کند.
پس از ایشان، دکتر ژو یی‌چی به بررسی تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه پرداخت و با تأکید بر نقش ایران در برقراری ثبات و موازنه قدرت در منطقه، گفت: «سیاست خارجی چین بر اصول احترام متقابل و عدم مداخله استوار است و تهران و پکن می‌توانند در چارچوب نظم نوین جهانی، شراکت راهبردی خود را به سطحی عملی‌تر ارتقا دهند.» او همچنین تأکید کرد که روابط ایران و چین باید از سطح همکاری اقتصادی فراتر رفته و به گفت‌وگوی تمدنی و سیاست‌گذاری مشترک در حوزه‌های بین‌المللی گسترش یابد.
در بخش دیگری از نشست، دکتر غلامعلی خوشرو با اشاره به اهمیت دیپلماسی اندیشکده‌ای، گفت: «در جهان امروز، اندیشکده‌ها بازوی فکری سیاست خارجی کشورها هستند و نقش مهمی در شکل‌دهی به برداشت‌ها و افکار عمومی ایفا می‌کنند. ایران و چین باید تلاش کنند شناخت خود از یکدیگر را از مسیر تعامل مستقیم دانشگاهی و رسانه‌ای توسعه دهند و نه از دریچه روایت‌های غربی.» وی همچنین از فعالیت‌های مشترک مؤسسه ایرانی مطالعات کمربند و راه در شانگهای استقبال کرد و آن را ظرفیت ارتباطی ارزشمند میان محققان دو کشور دانست.
دکتر یو های‌جی در سخنان خود، به تجربه سفر اخیرش به ایران اشاره کرد و با بیان مشاهداتش از پیشرفت‌های کشور در حوزه‌های مختلف گفت: «ایران در شرایط دشوار اقتصادی توانسته مسیر توسعه خود را با اتکا به ظرفیت‌های داخلی ادامه دهد، که این موضوع برای پژوهشگران چینی بسیار قابل توجه است.» او همچنین بر نقش ایران و چین در ابتکار کمربند و راه و ضرورت همکاری مشترک در حوزه حکمرانی جهانی مبتنی بر چندجانبه‌گرایی تأکید کرد.
در ادامه، دکتر علی‌محمد سابقی نیز با اشاره به تجربیات خود در زمینه همکاری‌های فرهنگی، بر اهمیت تعاملات علمی، آموزشی و فرهنگی میان دو ملت تأکید کرد. وی افزود روابط فرهنگی، زیربنای روابط اقتصادی و سیاسی است. گفت‌وگوی مستمر میان دانشگاهیان، هنرمندان و نخبگان فکری می‌تواند درک متقابل و اعتماد دو ملت را عمیق‌تر کند. ایشان تاکید کردند: «ما نیازمند آنیم که فرهنگ گفت‌وگو میان دانشگاهیان، هنرمندان و نخبگان فکری ایران و چین را گسترش دهیم؛ زیرا این گفت‌وگوها زمینه اعتمادی را می‌سازد که همکاری‌های راهبردی را ممکن می‌کند.»
در پایان، مهندس ابراهیم یوسف‌نژاد، رئیس مرکز تجاری جمهوری اسلامی ایران در شانگهای و رئیس مؤسسه ایرانی مطالعات کمربند و راه، ضمن قدردانی از میزبانی صمیمانه مؤسسه مطالعات بین المللی شانگهای، بر اهمیت استمرار همکاری‌های علمی و تجاری میان دو کشور تأکید کرد. وی اظهار داشت تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه در سال‌های اخیر نشان داده که روابط ایران و چین از ظرفیت راهبردی بالایی برای مقابله با فشارهای خارجی و ایجاد مسیرهای جدید توسعه برخوردار است. مرکز تجاری ایران در شانگهای و موسسه ایرانی مطالعات کمربند راه آماده است تا با همکاری نهادهای همکار پروژه‌های مشترک در حوزه تجارت، آموزش و پژوهش را به اجرا درآورد.
در پایان نشست، دو طرف بر ضرورت استمرار تبادل هیئت‌های پژوهشی، برگزاری نشست‌های مشترک، و طراحی برنامه‌های آموزشی و مطالعاتی در چارچوب ابتکار کمربند و راه تأکید کردند. همچنین پیشنهاد شد که در آینده نزدیک، هیئتی از مؤسسه مطالعات بین‌المللی شانگهای از مؤسسه ایرانی مطالعات کمربند و راه بازدید کند تا زمینه‌های همکاری متقابل به‌صورت دقیق‌تر مورد بررسی قرار گیرد.